CE İşaretleme İçin Metal Etiket — Zorunluluklar ve Standartlar
CE işareti, AB pazarına giren ürünlerin sağlık, güvenlik ve çevre gereksinimlerini karşıladığını beyan eden zorunlu bir işarettir. Ürüne kalıcı ve okunabilir olarak eklenmesi gerekir; genellikle metal etiket üzerine işlenir. Bu rehberde CE etiketinde bulunması gereken bilgileri, karakter boyutu kurallarını ve hangi direktifin ne istediğini özetliyoruz.
Kapsam — hangi ürün hangi direktife tabi?
CE işareti; makine (2006/42/AT — 20 Ocak 2027'den itibaren Makine Yönetmeliği (AB) 2023/1230), alçak gerilim (2014/35/AB), elektromanyetik uyumluluk (2014/30/AB), basınçlı ekipman (2014/68/AB), ATEX (2014/34/AB), medikal cihaz (MDR 2017/745) ve daha birçok mevzuat kapsamındaki ürünler için zorunludur. Her mevzuat kendine özgü bilgi setini tanımlar. Bir ürün birden fazla direktife aynı anda tabi olabilir; bu durumda etiket, tüm direktiflerin bilgi setini birlikte taşımalıdır. Örnek: patlayıcı ortamda çalışan elektrikli bir makine hem Makine, hem LVD, hem EMC, hem ATEX kapsamındadır.
Etikette bulunması gereken bilgiler
Ortak çekirdek şudur: CE logosu, imalatçının adı ve tescilli ticaret unvanı ile adresi, ürün model/tip tanımı, seri numarası veya parti kodu, imalat yılı, ürüne özgü teknik değerler (gerilim, güç, basınç, kapasite) ve devrede bir onaylanmış kuruluş varsa dört haneli kimlik numarası. AB dışında yerleşik imalatçılar için AB'de yerleşik yetkili temsilcinin bilgisi de aranır. Bilgiler kalıcı, okunabilir ve silinmez olmalıdır.
CE logosunun boyutu ve orantısı
CE işaretinin dikey boyutu kural olarak en az 5 mm'dir. Küçük ürünlerde bu ölçü indirilebilir ancak logonun orantıları korunmak zorundadır — yani harfler serbestçe yeniden çizilemez, resmî çizimdeki en/boy ilişkisi bozulamaz. İşaret, ürünün üzerine iliştirilemiyorsa ambalaja ve beraberindeki belgelere konur. Diğer teknik metinler için pratikte 3 mm karakter yüksekliği alt sınır kabul edilir; kritik değerler (gerilim, basınç) için 5 mm tercih edilir.
Makine Yönetmeliği geçişi — 20 Ocak 2027
Makine Direktifi 2006/42/AT'nin yerini Makine Yönetmeliği (AB) 2023/1230 alıyor ve 20 Ocak 2027'den itibaren zorunlu olarak uygulanacak. Etiket açısından iki pratik değişiklik var: imalatçının iletişim bilgisi artık yalnız posta adresi olarak değil, web sitesi veya e-posta adresi olarak da verilmelidir; ve plaka üzerinde QR kod gibi dijital unsurlar kullanılabilir. Bugün yeni bir plaka tasarımı yaptırıyorsanız e-posta/web alanını ve gerekirse bir QR alanını şimdiden yerleştirmek, 2027'de plakayı yeniden tasarlamaktan ucuza gelir.
Malzeme ve baskı standardı
CE etiketi ürün ömrü boyunca okunabilir kalmalıdır. Bu nedenle eloksallı alüminyum + fiber lazer kazıma veya paslanmaz + asit dağlama tercih edilir. Kağıt ve sıradan plastik etiket kabul edilmez. Etiketin kaybolması, sökülmesi veya okunamaz hâle gelmesi durumunda sorumluluk imalatçıdadır — bu yüzden yapışkanlı montaj yerine vidalı veya perçinli sabitleme, denetimlerde çok daha güvenli bir konum sağlar.
Sık yapılan hatalar
Sahada en çok karşılaştığımız hatalar: CE logosunun orantısının bozulması (yatay olarak sıkıştırılmış logo), onaylanmış kuruluş numarasının gereksiz yere eklenmesi (modüle göre gerekmiyorsa eklenmez), imalat yılının atlanması, adresin eksik yazılması (yalnız şehir adı yeterli değildir), ve serigrafi mürekkebinin zamanla dökülmesi. Bir diğer yaygın hata, CE işaretinin başka bir marka veya kalite logosuyla karışacak biçimde yan yana konması; CE işaretinin ayırt edilebilir kalması gerekir.
Sık sorulan sorular
- CE etiketi kağıt veya sticker olabilir mi?
- Uygulamada hayır. Mevzuat 'kalıcı ve okunabilir' der; kağıt veya sıradan yapışkanlı etiket ürün ömrü boyunca bu şartı sağlayamaz. Denetimde okunamayan bir etiket, etiket yok sayılır. Eloksallı alüminyum veya paslanmaz üzerine kalıcı işleme standarttır.
- CE logosu minimum kaç mm olmalı?
- Kural olarak en az 5 mm dikey yükseklik. Ürün çok küçükse bu ölçü küçültülebilir ancak logonun en/boy orantısı korunmak zorundadır. Orantısı bozulmuş bir CE logosu uygunsuz kabul edilir.
- Onaylanmış kuruluş numarasını her zaman yazmalı mıyım?
- Hayır. Yalnız uygunluk değerlendirmesinde bir onaylanmış kuruluş görev aldıysa, o kuruluşun dört haneli numarası CE işaretinin yanına yazılır. Kendi beyanınızla (öz beyan modülü) CE işaretlediğiniz üründe numara yazılmaz.
- 2027'de mevcut plakalarımı değiştirmem gerekecek mi?
- Piyasaya 20 Ocak 2027'den önce arz edilmiş makineler kendi dönemlerinin kurallarına tabidir. Ancak o tarihten sonra piyasaya sürdüğünüz makinelerin plakası yeni yönetmeliğe uygun olmalıdır. Yeni tasarımlarda e-posta/web alanını şimdiden eklemenizi öneriyoruz.
- Bir ürün birden fazla direktife tabiyse kaç etiket gerekir?
- Tek etiket yeterlidir; tüm ilgili mevzuatın istediği bilgiler aynı plaka üzerinde toplanabilir. Önemli olan hiçbirinin eksik kalmaması ve alanların birbirine karışmayacak biçimde düzenlenmesidir.
Bu rehberdeki üretim
Yukarıda anlatılan malzeme ve yöntemleri Ankara'daki atölyemizde üretiyoruz.
Hangi etiketin size uygun olduğundan emin değil misiniz?