Elektrik Pano Etiketi: IEC 61439 Zorunlu Bilgiler ve Üretim
IEC 61439, alçak gerilim anahtarlama ve kontrol düzeneği topluluklarının uluslararası standardıdır. Pano üzerinde bulunması gereken bilgiler, bunların nasıl işaretleneceği ve işaretin ne kadar dayanması gerektiği bu standartta tanımlanır. Etiket eksikliği veya okunamaz bilgi, uygunsuzluk olarak raporlanır.
Zorunlu bilgiler
İmalatçının adı veya ticari markası, tip belirlemesi ya da tanımlama numarası, uygulanan standardın numarası (IEC 61439-2 gibi ilgili bölümüyle birlikte), akım türü ve varsa frekans, anma gerilimleri, anma akımı, koruma derecesi (IP kodu), kullanım amacı ve ortam koşulları. Sistem verileri arasında kısa devre dayanım akımı (Icw) ve tepe dayanım akımı (Ipk) yer alır. Üretim tarihi ve seri numarası izlenebilirlik için eklenir.
Hangi bölüm sizin panonuza uygulanıyor?
IEC 61439-1 genel kuralları belirler ve tek başına uygulanmaz; ürününüze uygulanacak bölümle birlikte okunur. 61439-2 güç dağıtım toplulukları, 61439-3 dağıtım panoları (yetkisiz kişilerin de erişebildiği panolar), 61439-4 şantiye toplulukları, 61439-5 kamu şebekesi dağıtım toplulukları, 61439-6 kanal sistemleri içindir. Etikette yalnız '61439' yazmak yetersizdir — hangi bölüme göre doğrulandığı belirtilmelidir. Genel kurallar bölümünün güncel edisyonu 2020'dir.
Okunabilirlik testi — gravürün somut avantajı
Standart, işaretin gerçekten kalıcı olduğunu bir sürtme testiyle doğrular: işaret 15 saniye suya batırılmış bir bezle, ardından 15 saniye petrol eteri emdirilmiş bir bezle elle silinir. Test sonunda işaret, büyüteç kullanmadan normal veya düzeltilmiş görüşle okunabilir kalmalıdır. Kritik nokta şu: kalıplama, presleme, gravür veya benzeri yöntemlerle yapılan işaretler bu testten muaftır. Yani metal üzerine lazer kazıma veya asit dağlama ile yapılan bir etiket, mürekkep bazlı bir baskının geçmek zorunda olduğu testin dışında kalır. Bu, malzeme kararında somut bir gerekçedir.
Yerleşim ve okunabilirlik
Etiket pano ön yüzünde, operatörün kolayca görebileceği konumda ve pano kapağı kapalıyken de okunabilir olmalıdır. Pratikte teknik değerler için 3 mm, gerilim ve akım gibi kritik değerler için 5 mm karakter yüksekliği kullanılır. Pano ömrü 20 yılı aşabildiği için etiketin de bu süre boyunca okunabilir kalması beklenir. İç bölme etiketleri (devre numarası, faz, fonksiyon) ayrı bir katman oluşturur ve genelde leksan ya da folyo ile çözülür.
Malzeme önerisi
Endüstriyel elektrik panosunda anodize alüminyum + fiber lazer kazıma standarttır. Paslanmaz 304 + asit dağlama, ağır sanayi ve dış mekân panolar için tercih edilir. Yapışkanlı leksan etiket iç mekân ve orta ömürlü uygulamalarda kullanılabilir, ancak dış mekân ve UV maruziyeti için uygun değildir. Dış saha panolarında (aydınlatma, park, altyapı) doğrudan güneş ve yağmur nedeniyle metal etiket tek güvenli seçenektir.
Sık görülen uygunsuzluklar
Denetimlerde en sık şunlar çıkar: standardın bölüm numarasının yazılmaması, Icw/Ipk değerlerinin atlanması, IP kodunun panonun gerçek konfigürasyonuyla uyuşmaması (kapak değiştirildikten sonra etiketin güncellenmemesi), etiketin pano içine — kapak açılmadan görülemeyecek yere — konması ve mürekkep baskının birkaç yılda silinmesi. Sonuncusu, sürtme testinin neden var olduğunu tam olarak açıklar.
Sık sorulan sorular
- Pano etiketinde hangi standart numarasını yazmalıyım?
- Panonuzun doğrulandığı bölümü yazın: güç dağıtım için IEC 61439-2, dağıtım panosu için 61439-3 gibi. Yalnız '61439' yazmak eksik kabul edilir çünkü genel kurallar bölümü tek başına uygulanmaz.
- Lazerle kazınmış etiket sürtme testine girer mi?
- Hayır. Standart, kalıplama, presleme, gravür ve benzeri yöntemlerle yapılan işaretleri bu testten muaf tutar. Mürekkep bazlı baskılar ise teste tabidir.
- Dış mekân panosunda leksan etiket kullanabilir miyim?
- Önermiyoruz. Sürekli UV ve yağmur altında leksan yapışkanı ve baskısı birkaç yıl içinde bozulur. Dış saha panolarında anodize alüminyum veya paslanmaz metal etiket kullanın.
- Pano etiketi kapak üstünde mi iç tarafta mı olmalı?
- Anma değerlerini taşıyan ana etiket dışarıdan, kapak kapalıyken okunabilmelidir. Devre ve fonksiyon etiketleri iç tarafta olabilir.
- Panoyu modifiye ettim, etiketi değiştirmeli miyim?
- Anma değerleri, IP kodu veya tip belirlemesi değiştiyse evet. Etiket panonun güncel konfigürasyonunu yansıtmak zorundadır; eski etiket uygunsuzluk sayılır.
Bu rehberdeki üretim
Yukarıda anlatılan malzeme ve yöntemleri Ankara'daki atölyemizde üretiyoruz.
Hangi etiketin size uygun olduğundan emin değil misiniz?